Baza wiedzy

Przewodniki po sankcjach UE

Najważniejsze pojęcia sankcji towarowych UE, konkretnie i z odwołaniem do źródeł, z linkiem do narzędzia, które sprawdzi status kodu CN w danym reżimie.

Każdy przewodnik tłumaczy jedno zagadnienie krok po kroku: jak ustalić kod CN, jak czytać załączniki rozporządzenia 833/2014 (Rosja) i 765/2006 (Białoruś), kiedy działają wyłączenia i derogacje, czym sankcje towarowe różnią się od sprawdzania osób na listach, jakie obowiązki ma eksporter po nowelizacji z 2025 r. i jakie kary grożą za naruszenie. Treści mają charakter informacyjny i odsyłają do wiążącego tekstu w EUR-Lex.

Sprawdź kod CN Reżim Rosja (833/2014)CBAM po kodzie CNKlauzula No Russia

Kod CN objęty sankcjami: co oznacza wynik i co zrobić dalej

Wynik „objęty ograniczeniem” znaczy, że kod CN występuje w załączniku co najmniej jednego sprawdzonego reżimu sankcyjnego. To nie jest jeszcze decyzja, że wysyłki nie wolno zrealizować, ale …

Czytaj

Sankcje na maszyny i obrabiarki z działu 84

Dział 84 wraca w naszej wyszukiwarce częściej niż jakikolwiek inny: 8431, 8467, 8483, 8454, 8486. Powód jest prozaiczny, to trzon polskiego eksportu przemysłowego. Kłopot w tym, że maszyny s…

Czytaj

Kod CN a TARIC przy sprawdzaniu sankcji

Pierwsza rada, jaką słyszy eksporter, brzmi zwykle: sprawdź w TARIC. To dobra rada przy cle i przy zakazach, które mają swój kod środka. Przy sankcjach towarowych bywa jednak zawodna, bo tek…

Czytaj

Kary za naruszenie sankcji: co wprowadziła dyrektywa 2024/1226

Do 2024 roku każde państwo członkowskie karało naruszenie sankcji po swojemu, od grzywny administracyjnej po więzienie. Dyrektywa (UE) 2024/1226 ustaliła wspólne minimum: katalog przestępstw…

Czytaj

Kraje trzecie i przekierowanie towaru do Rosji

Zakaz wywozu do Rosji jest prosty. Trudniejsze jest pytanie, które pada częściej: wolno mi sprzedać do kraju, który nie jest objęty sankcjami, jeśli podejrzewam, że towar pojedzie dalej? Odp…

Czytaj

Sankcje na części samochodowe: co naprawdę mówi wpis 8708

Pozycja 8708 to jeden z najczęściej sprawdzanych kodów w naszej wyszukiwarce, i nie przypadkiem: 21. pakiet sankcji wciągnął części i akcesoria samochodowe na listę zakazu importu, razem z n…

Czytaj

Należyta staranność z art. 12gb krok po kroku

Przed art. 12gb zgodność z sankcjami sprowadzała się do pytania „czy mój kod jest na liście”. Artykuł 12gb zmienił pytanie na „czy potrafisz pokazać, jak przebiegło sprawdzenie”. Dla eksport…

Czytaj

Jak sprawdzić, czy towar jest objęty sankcjami UE, krok po kroku

Żeby ustalić, czy towar jest objęty sankcjami UE, ustal jego kod CN, sprawdź ten kod w załącznikach do rozporządzenia 833/2014 (Rosja) i 765/2006 (Białoruś), potwierdź wynik w skonsolidowane…

Czytaj

Kod CN a sankcje: jak czytać załączniki rozporządzenia 833/2014

Kod CN to ośmiocyfrowy symbol z Nomenklatury Scalonej, którym sankcje UE identyfikują towary. Załączniki do rozporządzenia 833/2014 wymieniają kody lub całe pozycje taryfowe, a przepis wiąże…

Czytaj

Wyłączenia i derogacje w sankcjach na Rosję, kiedy obrót jest dopuszczalny

Nawet jeśli kod CN jest objęty zakazem, obrót bywa dopuszczalny dzięki wyłączeniom i derogacjom zapisanym w rozporządzeniu 833/2014. Wyłączenie działa z mocy samego przepisu, derogacja wymag…

Czytaj

Sankcje na towary vs screening osób i podmiotów, czym się różnią

Sankcje na towary dotyczą tego, co przewozisz, i są oparte na kodach CN w rozporządzeniach 833/2014 oraz 765/2006. Screening osób i podmiotów dotyczy tego, z kim handlujesz, i opiera się na …

Czytaj

Obowiązki eksportera po nowelizacji 2025 (oświadczenie end-user)

Po nowelizacji polskiej ustawy sankcyjnej z 9 stycznia 2025 r. i wraz z rozwojem obowiązków unijnych eksporter musi nie tylko sprawdzać kody CN, ale też budować i dokumentować należytą stara…

Czytaj

Kary za naruszenie sankcji w Polsce (do 20 mln zł)

Naruszenie sankcji UE w Polsce grozi administracyjną karą pieniężną do 20 milionów złotych na podstawie ustawy z 13 kwietnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 835), a w określonych przypadkach także …

Czytaj

Najczęściej sprawdzane kody CN objęte sankcjami UE wobec Rosji

Do najczęściej objętych sankcjami UE wobec Rosji kategorii należą wyroby ze stali (działy 72 i 73), maszyny i elektronika (działy 84 i 85), ropa i produkty ropopochodne (2709, 2710), złoto (…

Czytaj

CBAM a sankcje UE, czym się różnią i dlaczego trzeba sprawdzić oba

CBAM (mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2) i sankcje towarowe UE oba używają kodów CN, ale realizują zupełnie różne cele. Sankcje zakazują obrotu określonym…

Czytaj

Najczęstsze pytania

Czym jest kod CN i skąd go wziąć?

Kod CN (Nomenklatura scalona) to 8-cyfrowy kod celny towaru, ten sam, którego używasz w zgłoszeniu celnym i na fakturze eksportowej. Znajdziesz go w dokumentacji celnej, w systemie TARIC lub u swojej agencji celnej. Wpisujesz go w Restrikt, żeby sprawdzić status sankcyjny pozycji.

Co znaczy, że kodu CN nie ma w wyniku?

Brak zakazu w sprawdzonym zakresie oznacza tylko, że dany kod CN nie został znaleziony w naszej bazie reżimów, a nie że obrót jest dozwolony. Sprawdź wyższy poziom kodu CN, drugi reżim oraz osobno listę osób i podmiotów objętych sankcjami. Wiążąca jest treść rozporządzenia UE, nie wynik narzędzia.

Czym różni się reżim 833/2014 (Rosja) od 765/2006 (Białoruś)?

To dwa odrębne akty prawne UE z osobnymi załącznikami towarowymi. Rozporządzenie 833/2014 dotyczy Rosji, a rozporządzenie 765/2006 Białorusi, przy czym ten sam kod CN może być objęty zakazem w jednym reżimie i nie występować w drugim. Dlatego towar sprawdzasz osobno dla każdego kierunku, a Restrikt pokazuje wynik z podstawą prawną właściwą dla danego reżimu.

Jakie reżimy obejmuje narzędzie?

Reżimy towarowe UE: Rosja (833/2014); Białoruś (765/2006); Korea Północna (2017/1509); Iran (267/2012); Iran (wsparcie wojskowe dla Rosji, 2023/1529); Krym i Sewastopol (692/2014); Obwody doniecki, ługański, zaporoski i chersoński (2022/263). Przy każdym wyniku widać podstawę prawną, czyli załącznik i artykuł, oraz datę wersji skonsolidowanej, z linkiem do pełnego tekstu w EUR-Lex.

Czym jest klauzula No Russia (art. 12g) i kogo dotyczy?

Klauzula No Russia to wymóg z art. 12g rozporządzenia 833/2014, by w umowach sprzedaży do krajów trzecich zakazać reeksportu określonych towarów wrażliwych do Rosji. Dotyczy eksporterów z UE sprzedających między innymi towary podwójnego zastosowania i pozycje z wybranych załączników. W praktyce umieszczasz odpowiednią klauzulę umowną w kontrakcie i na fakturze, a jej brak może zostać uznany za niedochowanie należytej staranności.

Co oznacza wyłączenie lub derogacja z art. 3k?

Artykuł 3k rozporządzenia 833/2014 obejmuje zakazem eksportu szeroką listę towarów przemysłowych wymienionych w załączniku XXIII. Jednocześnie przewiduje wyłączenia i derogacje, czyli sytuacje, w których obrót pozostaje dopuszczalny, na przykład wykonanie umów zawartych przed datą wejścia zakazu. Wyłączenia są przypisane do artykułu, nie do pojedynczego kodu CN, dlatego Restrikt pokazuje wyłączenia z artykułu, który obejmuje Twój kod, i odsyła do właściwego ustępu w EUR-Lex. To, czy ma zastosowanie do konkretnej transakcji, potwierdza organ celny lub kancelaria.

Czy CBAM to sankcje?

Nie. CBAM to unijna opłata węglowa na import towarów, przy których produkcji powstaje dużo CO2, takich jak stal, aluminium, cement czy nawozy. Importer raportuje emisje i rozlicza je certyfikatami CBAM. Sankcje to zakazy i ograniczenia obrotu wynikające z rozporządzeń 833/2014 i 765/2006. To dwa różne reżimy prawne, dlatego ten sam towar może podlegać CBAM i nie być objęty sankcjami, albo odwrotnie.

Jak udokumentować należytą staranność przy eksporcie?

Zachowaj ślad sprawdzenia każdej pozycji: kod CN, status sankcyjny, reżim, załącznik i artykuł, datę wersji rozporządzenia oraz link do EUR-Lex. Dodaj weryfikację kontrahenta na listach sankcyjnych i, jeśli wymaga tego art. 12g, klauzulę No Russia w umowie. Restrikt przygotowuje z tymi danymi raport do druku lub zapisu jako PDF, który dołączasz do teczki transakcji jako dowód należytej staranności na wypadek kontroli KAS.

Skąd pochodzą dane?

Ze skonsolidowanych tekstów rozporządzeń UE publikowanych w EUR-Lex oraz z nomenklatury TARIC. Przy każdym kodzie pokazujemy datę wersji aktu, na której opiera się wynik, i bezpośredni link do źródła, żeby można było zweryfikować zapis w oryginale.

Czym to się różni od sprawdzania kontrahentów na listach sankcyjnych?

Restrikt sprawdza towar, czyli czy dany kod CN jest objęty ograniczeniem przywozowym lub wywozowym. Sprawdzanie kontrahenta to osobny proces: weryfikuje osobę lub firmę na listach sankcyjnych. Oba kroki są potrzebne, sprawdzenie towaru nie zastępuje sprawdzenia kontrahenta.

Czy mój przewóz wymaga zgłoszenia SENT?

SENT to polski system zgłaszania przewozu niektórych towarów. Czy przewóz trzeba zgłosić, zależy od kodu CN, ilości, trasy i rodzaju transakcji, a nie od samego kodu. Zgłasza nadawca (SENT100), odbiorca (SENT200) albo, przy przewozie przez Polskę, przewoźnik (SENT300). Zgłoszenie wysyła się przed rozpoczęciem przewozu. Za brak zgłoszenia nadawcy albo odbiorcy grozi kara 46% wartości brutto towaru, nie mniej niż 20 000 zł (art. 21 ust. 1 ustawy).

Czym jest numer UN i jak sprawdzić towar niebezpieczny w ADR?

ADR to europejska umowa o międzynarodowym przewozie drogowym towarów niebezpiecznych. Każdy taki towar ma czterocyfrowy numer UN, który wskazuje klasę zagrożenia. Grupę pakowania, nalepki ostrzegawcze, numer rozpoznawczy zagrożenia (Kemler) i kod ograniczeń w tunelach podaje pozycja tego numeru w tabeli A. Część numerów UN ma kilka pozycji, na przykład o różnych grupach pakowania. Wtedy właściwą pozycję ustala się z właściwości towaru, np. z karty charakterystyki. Na stronie ADR znajdziesz wyszukiwarkę numerów UN, listę klas i trzy narzędzia: zgodność ładunków, limit 1000 punktów i ilości ograniczone (LQ).

Czy to jest porada prawna?

Nie. Restrikt jest narzędziem informacyjnym wspierającym należytą staranność, nie stanowi porady prawnej ani celnej. Ostateczną ocenę zgodności konkretnej transakcji potwierdza kancelaria lub agencja celna. Wiążąca jest treść obowiązującego rozporządzenia UE, na przykład 833/2014.